De meeste wespen sterven in de herfst wanneer de temperatuur daalt en de kolonie uit elkaar valt. Dit geldt vooral voor de sociale wespensoorten die in Nederland het meest voorkomen, zoals de gewone wesp en de Duitse wesp. Hun kolonies zijn namelijk maar één seizoen actief.
Het einde van een wespenkolonie
Aan het einde van de zomer verandert de kolonie. Het nest heeft dan vaak zijn maximale grootte bereikt en de structuur van de kolonie verandert.
- Werksters sterven geleidelijk
- Het nest wordt uiteindelijk verlaten
- Nieuwe koninginnen vliegen uit om te paren
Dit is een natuurlijk onderdeel van de levenscyclus. De oude kolonie stopt met groeien en sterft langzaam uit zodra de omstandigheden verslechteren.
Verschillen tussen wespensoorten
Niet alle wespen gedragen zich precies hetzelfde. In Nederland komen verschillende soorten voor met een andere leefwijze.
- Gewone wesp en Duitse wesp bouwen grote sociale kolonies en kunnen honderden tot duizenden wespen bevatten. Deze nesten sterven in de herfst volledig uit.
- Graafwespen leven vaak solitair en maken kleine nestjes in zand of aarde. Zij vormen geen grote kolonies en verdwijnen vaak eerder in het seizoen.
De wespen die mensen meestal rond eten en drinken zien, zijn vrijwel altijd de gewone wesp of Duitse wesp.
Wespen in de herfst
Wanneer het kouder wordt neemt de activiteit van wespen snel af. De voedselbronnen worden schaarser en de kolonie raakt ontregeld.
Werksters hebben geen voedsel meer en sterven meestal binnen korte tijd. Daardoor zie je in september en oktober vaak steeds minder wespen rondvliegen.
Alleen de koningin overleeft
De nieuwe koningin zoekt een plek om te overwinteren. Ze verlaat het oude nest en gaat op zoek naar een beschutte plek.
- Onder boomschors
- In schuurtjes of zolders
- In de grond of tussen bladeren
Tijdens de winter gaat ze in een soort rusttoestand. In het voorjaar wordt ze weer actief en begint ze met het bouwen van een nieuw nest.
Waarom wespen plots verdwijnen
Veel mensen merken dat wespen in de herfst ineens weg zijn. Dit komt doordat de kolonie vanzelf sterft zodra de temperatuur daalt en er minder voedsel beschikbaar is.
Omdat alleen de jonge koninginnen overwinteren en de rest van de kolonie sterft, wordt een oud nest het volgende jaar ook nooit opnieuw gebruikt.
Een natuurlijk einde van het seizoen
Hoewel wespen in de zomer talrijk kunnen zijn, verdwijnen ze vrijwel allemaal zodra de herfst begint. Alleen de nieuwe koninginnen overleven de winter en starten het volgende voorjaar weer een nieuwe kolonie. Hierdoor begint de hele cyclus elk jaar opnieuw.